Dat het handmatig schoonmaken van reactoren niet voor niets aan strenge veiligheidsregels is gebonden, bleek begin vorig jaar tijdens een dodelijk ongeval bij een Nederlandse raffinaderij. De CatSpider waarmee Shell Energy and Chemicals Park Rotterdam eind vorig jaar de Europese primeur had, reduceert het aantal zogenaamde ‘inerte betredingen’ en blijkt ook nog eens efficiënter.

Bij raffinaderijen als Shell Energy and Chemicals Park Rotterdam (Pernis), vindt bij de productie van brandstoffen in reactoren een chemische reactie plaats. “Afhankelijk van het moment waarop de katalysator (materiaal om de chemische reactie op gang te houden, red.) uitgeput begint te raken, moet iedere reactor om de paar jaar worden ontladen van het oude en beladen met het nieuwe katalysatormateriaal”, legt Health, Safety & Environment (HSE)-specialist Eric van Tiggelhoven van Shell Energy and Chemicals Park Rotterdam uit. “Dat is deels mensenwerk, dat onder inerte omstandigheden – dus in ruimten zonder zuurstof – moet worden uitgevoerd. De reactor entry technicians die zijn gespecialiseerd in dit werk moeten zich aan strenge veiligheidsmaatregelen houden. Ze dragen speciale pakken en maskers die de hoogste graad adembescherming bieden. Dat stelt ze in staat om de werkzaamheden uit te voeren in de reactor, waarin het zuurstofgehalte met behulp van stikstof tijdelijk onder drie procent is gebracht.”

 

Derde generatie

Tijdens zo’n onderhoudsstop vond begin vorig jaar bij een raffinaderij elders in Nederland een dodelijk ongeval plaats. Van Tiggelhoven: “We waren op dat moment al een paar jaar aan het onderzoeken of er innovatieve manieren waren om reactoren op een ‘non-entry’ manier te ontladen, dus van buitenaf, zonder dat er een reactor entry technician naar binnen moet. Zo’n innovatieve manier was er namelijk nog niet. Het ongeluk onderstreepte de urgentie van die zoektocht.” Uiteindelijk kwam Van Tiggelhoven op het spoor van Contract Resources, een Australisch bedrijf dat de CatSpider had ontwikkeld: een robot die reactoren in de besloten ruimte kan ontladen. De CatSpider wordt daarbij op afstand bediend door een technicus die in de veilige zone kan staan. “Hoewel de CatSpider nog een prototype was en tot op dat moment nog nooit buiten Australië en het Midden-Oosten was ingezet, hebben we toch besloten de testfase over te slaan,” blikt de HSE-specialist terug. “Nog voor de jaarwisseling werd bij Shell Energy and Chemicals Park Rotterdam de eerste reactor schoongemaakt door de derde generatie van de innovatieve robot.”

 

Complexe reactor

Voor de pilot in Rotterdam werd volgens Van Tiggelhoven met opzet een lastige reactor gekozen, met een extreem zelfontbrandende katalysator. “Desondanks was het een succes. De CatSpider nam niet alleen het meeste werk voor zijn rekening, maar bleek ook nog eens efficiënter.”

De pilot heeft ook de interesse gewekt van Shell-raffinaderijen in onder andere Qatar, de Verenigde Staten en Canada. Van Tiggelhoven: “Maar begrijp me niet verkeerd: de CatSpider is niet het Ei van Columbus voor alle reactoren op de wereld, daarvoor zijn de verschillen tussen de reactoren simpelweg te groot. We zijn daarom ook nog andere prototypes aan het bekijken. Volledig non-entry ontladen van reactors zal in de verre toekomst uiteindelijk mogelijk worden gemaakt door een combinatie van verschillende methodes.”

 

Belangrijke stap

Daar komt volgens de HSE-specialist bij dat een reactor die ‘opkomt’, zoals dat in vaktaal heet, omdat de katalysator is uitgeput, niet altijd handmatig hoeft worden te ontladen. “Vaak kun je katalysatormateriaal ter plekke regenereren, soms is nat ontladen een beter alternatief. Aan de hand van een beslisboom hakken we voortaan bij iedere opkomende reactor de knoop door of we de CatSpider wel of niet gaan gebruiken.” Ook als de CatSpider of een andere ontladingsrobot het daadwerkelijke ontladen grotendeels voor zijn rekening neemt, moeten er volgens Van Tiggelhoven soms toch nog mensen de reactor in. “Het ultieme doel, volledig non-entry reactoren ontladen, ligt nog ver in de toekomst. Maar met de CatSpider hebben we een belangrijke stap gezet naar het einddoel waar we ons inmiddels ook binnen de Stichting Industrieel Reinigen (SIR) hard voor maken: geen betredingen meer in besloten ruimtes onder inerte condities.”

Meer weten? Neem contact op.

VEMOBIN Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte
van de ontwikkelingen

Meld je aan voor onze nieuwsbrief