Langs de Nederlandse snelwegen liggen vele tientallen verzorgingsplaatsen met vaak bijzondere namen. Meestal rijden we er gedachteloos aan voorbij, zonder te weten dat er achter veel van die namen een interessante geschiedenis schuilgaat. In deze reeks staat steeds de geschiedenis van één zo’n naam centraal.

Als je bij knooppunt Hoevelaken rechtsaf de A1 op rijdt, kom je na 10 kilometer bij verzorgingsplaats Palmpol. De naam van deze verzorgingsplaats verwijst naar een nabijgelegen boerderij. Als je er in de winter staat te tanken, kun je de witte gebouwen van de hoeve tussen de kale bomen door aan de overkant van de snelweg zien liggen.

De boerderij is gebouwd in 1890 en kreeg de naam ‘de Palmpol’ – zo staat het vandaag de dag nog steeds op de gevel. Toen de boerenhofstede in 1910 verkocht werd, bestond deze volgens de notariële akte uit een aantal gebouwen (waaronder een schuur, een bakhuis en twee (hooibergen) met bijbehorend bouwland, weiland, heidegrond en bos van in totaal ruim 18 hectare groot. Dat alles bij elkaar kostte op dat moment nog geen 15.000 gulden. Rondom de boerenhofstede ontstond een buurtschapje dat ook Palmpol werd genoemd. Die naam werd vervolgens ook gebruikt als straatnaam voor de huizen die er stonden; de boerderij waar het allemaal mee begonnen was, had Palmpol 1 als adres. Later werd de straatnaam gewijzigd in Rijksweg en veranderden dus ook de huisadressen. De bushalte heet er nog steeds De Palmpol.

 

Palmboompje

Men zegt dat de naam Palmpol is afgeleid van de vele buxushagen die rondom de boerderij stonden. De buxus is helemaal geen familie van de palm, maar de plant staat toch ook als palmboompje bekend. In de katholieke kerk worden buxustakjes op Palmzondag gebruikt als herinnering aan de intocht van Jezus in Jeruzalem. In de bijbel staat beschreven dat Jezus bij die intocht werd toegewuifd door mensen met palmtakken, maar omdat we die hier niet zo veel hebben heeft men blijkbaar ooit voor de buxus gekozen als alternatief. Ik weet nog dat mijn ouders met Palmpasen zo’n takje achter het kruisbeeld in de woonkamer staken. Een ‘palmpol’ zou dan een oude naam zijn voor een stuk grond (een ‘pol’) waarop veel palmen staan. Vroeger werd ‘palm’ soms trouwens ook gebruikt als aanduiding voor een – al dan niet geknotte – schietwilg. Het kan dus ook zijn dat er juist opvallend veel wilgen rond de boerderij stonden.

 

Buxushagen

De A1 van Amsterdam tot aan de Duitse grens bij De Lutte werd tussen 1930 en 1992 in delen aangelegd. Het deel van de snelweg dat langs de Palmpol loopt, werd in 1972 geopend. De aanleg van de verzorgingsplaats volgde een jaar of tien later. Eerst werd die plaats nog abusievelijk als Palmpot op de kaart vermeld, maar die fout werd later hersteld. Het schijnt dat er bij de aanleg van de verzorgingsplaats speciaal buxushagen zijn geplant, maar daar zie je nu niks meer van terug.

 

Autobedrijf

De verzorgingsplaats is dus genoemd naar de naastgelegen boerderij. Maar daarmee is dit verhaal nog niet klaar, want de reeks vernoemingen gaat nog verder. Toen de gemeente Almere een jaar of 25 geleden straatnamen moest vaststellen voor een nieuw bedrijventerrein waar veel autobedrijven zouden komen, besloten ze de straten te noemen naar tankstations langs de A1. Zo kwam er een De Huchtstraat, een De Strubbenweg, en ook een Palmpolstraat. In die straat zit autobedrijf de Palmpol – genoemd naar de straatnaam, maar daarmee dus ook naar de verzorgingsplaats en de oude boerderij.

Tekst en fotografie: René Dings

https://www.dinx.nl

https://twitter.com/rndngs

 

Meer weten? Neem contact op.

VEMOBIN Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte
van de ontwikkelingen

Meld je aan voor onze nieuwsbrief