Bedrijven die willen investeren in circulaire processen lopen tegen juridische belemmeringen aan rondom afvaldefinities zoals ‘voortgezet gebruik’, ‘bijproduct’, ‘einde afvalstatus’ en ‘afvalstof’. Dit juridische kader is volgens de opstellers van dit whitepaper (waaronder VEMOBIN, Deltalinqs, VNO-NCW, Havenbedrijf Rotterdam en VNCI) gebaseerd op een lineaire economie. Het vertraagt investeringsbeslissingen, belemmert circulaire projecten en vergroot het risico op concurrentienadeel ten opzichte van andere Europese lidstaten. Hierdoor wordt ook het voldoen aan Europese eisen voor recycled content en CO₂-reductie bemoeilijkt en verdwijnen er te veel circulaire grondstoffen uit de materialenkringloop. Zonde, want er liggen legio kansen in het verschiet om onze economie vergaand te defossiliseren en om de materialenkringloop te sluiten, vinden de opstellers van het paper.

‘Grondstof, tenzij’

De belangrijkste aanbeveling in het white paper, dat het startpunt markeert voor het gesprek met bevoegde instanties, beleidsmakers en wetgevers op zowel nationaal als EU-niveau, is dat we anders naar afval moeten kijken en dat de definitie van afval op de schop moet: met een paradigmashift naar ‘grondstof, tenzij’ in plaats van ‘afval, tenzij’. Dit betekent een wijziging in Europese wetgeving. Op nationaal niveau stellen de samenwerkende brancheverenigingen vervolgens voor om het oplossen van het ongelijke speelveld tussen het toepassen van primaire grondstoffen ten opzichte van afvalstoffen, te regelen via het aanpassen van de definitie van Afval in de Wet Milieubeheer.

‘Raffinaderijen willen steentje bijdragen aan duurzame circulaire productie en verminderen  afvalberg’

Pyrolyse

Jan Bessembinders, namens VEMOBIN betrokken bij het whitepaper, legt uit: “We zien dat de raffinagesector een belangrijke rol kan spelen in de transitie naar een circulaire economie, denk maar aan het maken van bouwsteentjes voor nieuwe plastics via pyrolyse uit ingezameld plastic. De afvalregels komen echter nog uit de jaren ’70 van de vorige eeuw en die stammen dus nog uit het tijdperk van take-make-waste, terwijl raffinaderijen juist hun steentje willen en kunnen bijdragen aan het verminderen van de afvalberg en duurzame circulaire productie. En daar heb je circulaire regels voor nodig in plaats van lineaire. De afvalverwerkingsvergunning die nu nog gekoppeld is aan circulaire processen is te zwaar om duurzame business cases op te zetten. Wij denken dat de aanbevelingen in dit whitepaper – hoewel een zaak van lange adem – kunnen helpen om met een frisse blik naar het afvalvraagstuk te kijken en om zo een concurrerende circulaire industrie dichterbij te brengen.”

Het whitepaper kun je hier downloaden.