Brandbrief industrie over groene waterstof

‘Als je de industrie aanmoedigt om via electrolysers groene waterstof uit wind- en zonne-energie te maken, wat veel beter is voor het klimaat dan grijze waterstof uit aardgas, dan komen de klimaatambities sneller binnen handbereik.’ Met die gedachte in het achterhoofd introduceerde de Europese Commissie een aantal jaar geleden de zogeheten ‘raffinageroute’: Europese regelgeving die groene waterstof als hernieuwbare brandstofeenheden laat meetellen voor de Europese transportdoelen, als die groene waterstof voor de productie van brandstoffen wordt gebruikt. Logisch dat raffinaderijen als grootverbruikers van waterstof investeringsplannen maken voor het bouwen van elektrolysers, want de Europese rekenregels maken deze miljardeninvesteringen zo tot een rendabele business case.

Met één pennenstreek onrendabel

Een voorstel van IenW dreigt die business cases nu bij voorbaat de nek om te draaien. Wat is er aan de hand? Het ministerie wil een zogenaamde correctiefactor van 0,4 introduceren die het gebruik van groene waterstof via raffinaderijen veel minder lonend maakt. De correctiefactor zorgt er namelijk voor dat je 2,5 keer zoveel groene waterstof moet inzetten om dezelfde hoeveelheid hernieuwbare brandstofeenheden voor de Europese transportdoelen te bewerkstelligen. Directe inzet van waterstof in transport, door het te tanken in waterstofauto’s of -trucks, krijgt géén correctiefactor toebedeeld. En zo hoopt IenW dat er meer waterstofauto’s op de weg komen. Dit schiet de industrie in het verkeerde keelgat, want de correctiefactor maakt de plannen voor de bouw van electrolysers met één pennenstreek onrendabel. Reden voor een forse coalitie van bedrijven om onder aanvoering van VEMOBIN, Deltalinqs en NL Hydrogen een brandbrief aan staatssecretaris Jansen van Openbaar Vervoer en Milieu te schrijven. Doel: de correctiefactor moet van tafel en de industrie moet áán tafel voor overleg over alternatieven om direct gebruik van waterstof en opschaling van electrolysecapaciteit uit te werken.

Plannen in de ijskast

De correctiefactor is volgens de ondertekenaars van de brandbrief een nationale kop op Europese regels die ervoor zal zorgen dat bedrijven hun groene waterstofproductie naar andere Lidstaten verplaatsen. Daar heb je immers geen correctiefactor en heb je minder groene waterstof nodig om aan de Europese klimaatdoelen te voldoen. “De Nederlandse correctiefactor op de raffinageroute maakt groene waterstofinvesteringen in het buitenland dus goedkoper dan in ons land en dat leidt tot een weglek van precies die groene industrie die we hier in Nederland willen hebben”, zegt directeur Jan-Willem van den Beukel van VEMOBIN. “Flink wat bedrijven hebben serieuze plannen voor het bouwen van electrolysers voor groene waterstof en die plannen zetten ze nu in de ijskast. Of – erger nog – ze zetten hun elektrolysers in de ons omringende landen neer. Dan zal er sowieso geen groene waterstof in het verkeer worden ingezet, dus met de correctiefactor gaat het ministerie ook zijn eigen ambities voor directe inzet van waterstof in het verkeer niet waarmaken.”

Raffinageroute cruciaal

De brandbrief heeft in ieder geval de Tweede Kamer alert gemaakt, want half november nam deze een motie aan waarin het kabinet wordt opgeroepen om met spoed te onderzoeken hoe de raffinageroute (inclusief de correctiefactor) eruit moet zien om maximaal bij te dragen aan de verduurzamingsdoelstellingen van de industrie en het stimuleren van investeringen in elektrolysers. “We rekenen erop dat de staatssecretaris ons uitnodigt voor overleg over de manier waarop je de productie van groene waterstof in Nederland wél kunt aanjagen”, besluit Van den Beukel namens VEMOBIN. “De raffinageroute is cruciaal om de productie van groene waterstof op gang te krijgen. Onze sector is nu de grootste afnemer van waterstof en wij kunnen helpen de markt verder te laten groeien, zodat ook andere sectoren, zoals het transport, hiervan profiteren.”