De details van een aantal maatregelen moeten nog worden uitgewerkt, maar volgens VEMOBIN biedt het regeerakkoord een goede basis waarop industrie en overheid kunnen samenwerken om Nederland weer concurrerend en ook klimaatneutraal te maken. En daarbij richt het aanstaande kabinet het vizier terecht meer op Europa. Het vaste voornemen om bij beleid standaard te kijken naar de effecten op het gelijke speelveld met omringende landen, juichen we toe en dat lijkt sterk op de door VEMOBIN bepleite ‘buurlandentoets.’

Nationale CO2-heffing

De daad wordt meteen bij het woord gevoegd met de afschaffing van de nationale CO₂-heffing. Maar hoe de Europese koers zich verhoudt tot het feit dat de deur toch wordt opengezet voor extra nationale maatregelen in 2027, is nog wel de vraag. Van den Beukel: “Als de coalitie consequent is, dan gelden die nationale klimaatmaatregelen en -doelen alleen voor de sectoren die niet onder het Europese emissiehandelssysteem ETS vallen, omdat Nederland juist daar een grote eigen verantwoordelijkheid heeft.”

Elektrificatie

Goed is ook de inzet op versnelling van elektrificatie en verduurzaming door verlaging van de elektriciteitskosten. Bij dat laatste gaat het om een zogenaamde ‘envelop elektriciteitsprijs’ waar het nieuwe kabinet vanaf 2028 €345 miljoen voor uittrekt, oplopend naar bijna een half miljard in 2030. Doel is om de elektriciteitsprijs van de basisindustrie te verlagen. Het is nog niet duidelijk waarop die envelop betrekking heeft, maar VEMOBIN zou graag zien dat de envelop snel komt en dat deze wordt gebruikt voor verlaging van de nettarieven.

IKC

Om de elektriciteitskosten van de energie-intensieve industrie te verlagen wordt de indirecte kostencompensatie (IKC) verhoogd en wordt de doelgroep uitgebreid. De middelen, die oplopen van €192 miljoen dit jaar naar een half miljard in 2029, blijven beschikbaar tot en met 2035. Ook de SDE++ wordt verlengd met 6 nieuwe openstellingsrondes voor de uitrol van duurzame energiebronnen. Het betreft een jaarlijks openstellingsbudget van 8 miljard euro t/m 2032. “VEMOBIN vindt dat raffinaderijen onder de IKC zouden moeten vallen, net zoals in de buurlanden het geval is”, zegt Van den Beukel. “De regelingen moeten nog worden uitgewerkt en de vraag is of de raffinagesector er ook echt onder gaat vallen, maar het signaal dat de coalitie hiermee afgeeft, lijkt positief. De coalitie wil bij wet- en regelgeving een buurlandentoets toepassen, dus dan is het logisch om ook raffinaderijen onder de IKC te laten vallen. Bedenk ook dat IKC geen subsidie is, maar een compensatieregeling om te voorkomen dat de industrie vertrekt.”

‘Het kabinet moet snel aan de slag, want laten we niet vergeten dat de industrie nu in zwaar weer zit’

Molecuultransitie

Kijken we specifiek naar brandstoffen, dan valt op dat het aanstaande kabinet oog heeft voor de molecuultransitie die VEMOBIN al langer bepleit: de coalitiepartners zetten in op productie van groen gas en willen investeren in groene waterstofproductie en -levering. In de transitie kan blauwe waterstof (in combinatie met CCS) onder duidelijke voorwaarden een rol spelen in het opschalen van de Nederlandse waterstofketen, aldus de drie partijen in het akkoord. De inzet op CCS is goed, maar laat het kabinet vooral ook sturen op resultaten: het CCS-project Aramis moet slagen.

Vraagcreatie

Ook vraagcreatie heeft de coalitie in het vizier. De partijen schrijven dat ze samen met de sector in willen zetten op het uitbreiden van bijmenging van duurzame vliegtuigbrandstof en het stimuleren van de productie van Sustainable Aviation Fuels in Nederland. Interessant is verder dat op brandstofgebied nadrukkelijk de samenwerking met Duitsland en Frankrijk wordt gezocht: De coalitie geeft aan om samen met deze twee landen op te trekken als het gaat om het normeren van de inzet van biobrandstoffen voor wegverkeer en binnen- en zeevaart voor de periode na 2030. Daarbij houdt het kabinet het gelijke speelveld voor onze transportsector en energiestations nadrukkelijk in het oog.

Defensie

Het regeerakkoord ademt ‘defensie’ en dat is zeer passend in dit tijdsgewricht. Wat in dat hoofdstuk nog wel mist, is het thema militaire mobiliteit, vindt Van den Beukel: ”Geen straaljager gaat de lucht in zonder (bio-)kerosine, geen tank komt vooruit zonder (bio-)diesel. Dankzij ons raffinagecluster is Nederland voor kerosine de enige netto exporteur in Europa, en ook voor diesel de grootste Europese leverancier. Dit betekent concreet dat de militaire kracht van ons continent in een artikel-5 scenario één op één afhangt van de private bedrijven die hier toekomstperspectief moeten zien om te kunnen blijven investeren in onderhoud en verduurzaming. Gelukkig werken we hierop steeds beter samen met de diverse ministeries, maar aandacht voor de militaire brandstofvoorziening mag in de uitwerking van dit regeerakkoord zeker niet ontbreken.”

Uitgestoken hand

Tot slot staat Van den Beukel stil bij de haalbaarheid van de aangekondigde maatregelen. “Dit kabinet wil nadrukkelijk samenwerken met de industrie en die uitgestoken hand is positief. Tegelijkertijd moet er nog een hoop worden uitgewerkt, want we weten nu nog niet hoe al die maatregelen in detail uitpakken. Het kabinet moet snel aan de slag, want laten we niet vergeten dat de industrie nu in zwaar weer zit en dat los je niet in één dag op. Om die reden zou het beter zijn om een aantal maatregelen al in 2027 te laten ingaan en niet vanaf 2028 en later. Bovendien is het aanstaande kabinet een minderheidskabinet en dat betekent dat de Kamer ook in de meewerkstand moet. Maar: het is goed dat het kabinet om tafel wil met de brede industrie en VEMOBIN denkt graag mee.”