Kennelijk hadden Maurits Kreijkes en Jasper Meijering een vooruitziende blik: een half jaar geleden lanceerden de twee marktanalisten hun dataplatform IndustryIndicators, dat op basis van openbare gegevens de state of health van de Nederlandse basisindustrie in beeld brengt. Nu hebben veel meer beleidsmakers, opiniemakers en journalisten het over de basisindustrie. “Er vindt geen industriële vernieuwing plaats en dat moet iedere beleidsmaker en CEO zorgen baren.”

Gepolitiseerd

Weinig onderwerpen zijn zo gepolitiseerd als nut en noodzaak van de Nederlandse basisindustrie. “Iedereen heeft er wel een mening over, maar wie maakt zichtbaar wat de staat van onze basisindustrie is? Als de Nederlandse basisindustrie een land zou zijn, dan zou het bijna twee keer zoveel energie gebruiken als heel Denemarken. Deze omvang vraagt dat we de industrie scherp volgen – en dat begint bij inzicht in actuele ontwikkelingen, feiten en cijfers”, begint marktanalist Maurits Kreijkes. “Daarom zijn we gestart met IndustryIndicators: je moet weten waar je het over hebt, als je beleidsdoelen wilt opstellen.” Jasper Meijering, eveneens marktanalist, vult aan: “Dat kun je natuurlijk in een rapport opschrijven, maar het nadeel van een rapport is dat het vaak na verschijning in een lade verdwijnt. Een dashboard kun je makkelijker actualiseren en aanvullen – dat heeft volgens ons meer impact.”

Grijze krimp

Goed, IndustryIndicators is dus een dashboard dat de actuele ontwikkelingen in de basisindustrie monitort van (bio)raffinage, chemie en de metaalsector. Het brengt onder meer de emissie-intensiteit van (deel)sectoren in kaart, maar ook industriële vernieuwing, productieontwikkeling en vertrouwen in de basisindustrie. Daarnaast bespreken de twee marktanalisten de feiten en cijfers in een serie podcasts, ook te beluisteren via de website. Een opvallend feitje dan, dat terug te vinden is op het dataplatform: “We zien nu vooral grijze krimp”, zegt Meijering. “De emissie van deelsectoren neemt niet af door vergroening van de activiteiten maar door het staken van activiteiten en afname van de productie. Er vindt dus geen industriële vernieuwing plaats en dat moet iedere beleidsmaker en CEO zorgen baren.”

14 Puntenlijst

IndustryIndicators is nu ongeveer een half jaar in de lucht: wat zijn de ervaringen tot nu toe van Kreijkes en Meijering? “Nou, we hebben flink wat reacties, tips ter verbetering en ook kritiek over ons heen gekregen”, grinnikt Kreijkes. “Zo ontvingen we van emerituslector Martien Visser een 14 puntenlijst met inhoudelijke input en tips waar we erg blij mee zijn. Ook benaderden bedrijven ons met de opbouwende feedback dat onze gegevens nog veel actueler zouden mogen zijn. Dat kan natuurlijk. We baseren onze database op openbare gegevens om het platform gratis te houden. Meer real time weergaven van die gegevens is mogelijk, maar dat vergt investeringen van onze kant. Terwijl zelfs een gratis platform in de lucht houden ons geld kost. En wij doen dit naast onze baan erbij hè? Maar we komen graag met bedrijven in contact als die actuelere gegevens voor ons hebben.” Af en toe ontdekken de twee marktanalisten data die ze gewoonweg niet kunnen verklaren, onder meer bij de Europese Commissie. “We zien handelsstromen voorbijkomen die bijvoorbeeld een groei van een factor 160 bij één product laten zien vanuit Rusland, China of de VS”, zegt Meijering. “Dat soort onbegrijpelijke stromen melden we terug aan de Europese Commissie en we hopen dat ze daar wat mee doen.”

Dijkbewaking

De twee lanceerden hun dataplatform afgelopen jaar op een moment dat de basisindustrie in Den Haag een roepende in de woestijn was met zijn pleidooi (onder meer via de industriecoalitie) voor betere economische en politieke randvoorwaarden voor een gezonde bedrijfsvoering. Inmiddels is dat beeld aan het kantelen en heeft het nieuwe kabinet begin 2026 een aantal maatregelen in zijn coalitieakkoord opgenomen, om het ongelijke speelveld met de ons omringende landen wat meer gelijk te trekken. De oorlog in het Midden-Oosten en de blokkade van de Straat van Hormuz hebben daarnaast de kwetsbaarheid van onze energievoorziening zichtbaar gemaakt voor een groot publiek. Kreijkes: “Dat laatste staat natuurlijk helemaal los van ons dataplatform, dat veel breder kijkt dan alleen maar de energiezekerheid. Meijering is het daarmee eens: “Wij geven alleen de feiten en cijfers weer en we zeggen niet welke kant het uit moet gaan. Dat is aan anderen. In tijden van hoog water is het normaal dat er dijkbewaking ingeschakeld wordt. Nu staat de industrie het water aan de lippen en dan zou ik het een eer vinden als IndustryIndicators die dijkbewaking kan zijn. Laat dat dan maar onze bijdrage aan het debat zijn.”