Kantelpunt vraagcreatie

Iedereen weet dat circulaire plastics de toekomst moeten hebben, in het bedrijfsleven en in de publieke sector. We kunnen dat in Nederland ook heel goed. Shell produceert bijvoorbeeld uit plastic afval pyrolyse-olie die vervolgens wordt omgezet in circulaire plastics. Maar als we eerlijk kijken naar deze transitie, dan zien we dat het circulaire doel niet gehaald wordt om het gebruik van primaire grondstoffen in 2030 ten opzichte van 2016 te halveren. Sterker nog: legio recyclers gaan de laatste tijd failliet en ExxonMobil pauzeert zijn geplande investeringen in chemische recycling in Nederland en België. De reden is simpel: de onvermijdelijke meerkosten van circulair produceren zijn niet goed terug te verdienen. De oplossing is even simpel: Europese normen die via een logisch ingroeipad van duurzame plastics het nieuwe normaal maken, zodat de meerprijs wél betaald gaat worden. Klinkt dat bekend? Dat kan kloppen, we kennen in onze sector dit systeem vanuit de biobrandstoffen. Vraagcreatie, noemen we dit.

Zonder gedoe

De hele basisindustrie onderschrijft inmiddels de kansen van vraagcreatie: van chemie en raffinage tot kunstmest en staal. Een beperkte meerprijs voor de eindconsument maakt miljarden-investeringen aan het begin van de keten in groene groei mogelijk. Zonder gedoe voor het supermarktschap, koop je als consument duurzamere verpakkingen. Zonder dat je er bij het kopen van een auto op hoeft te letten, koop je er eentje met groen staal. Net zoals we bij de pomp vrijwel ongemerkt bijgemengde biobrandstoffen tanken (E10 en B7, weet u wel?).

Heel Europa

Deze week verschijnt een rapport van Deloitte dat wij samen met VNO-NCW, NVDE, Energie Nederland, Invest-NL, Gasunie en Meststoffen Nederland hebben gefinancierd. Het analyseert systematisch waarom vraagcreatie nodig is, wat het effect is op verschillende productieketens, en hoe je het succesvol op Europees niveau invoert. Want ja, het moet natuurlijk wel in heel Europa worden ingevoerd om een gelijk speelveld te creëren.

‘Zonder erop te hoeven letten, koop je een auto van groen staal’

Kantelpunt

“Mooi, weer een rapport”, zal de scepticus zeggen. Maar ik zeg u: think again. Want in Brussel worden de geesten steeds rijper voor dit idee. Niet alleen de Europese Commissie heeft met zijn Clean Industrial Deal vraagcreatie omarmd, maar ook de Brusselse brancheverenigingen pleiten ervoor, inclusief ons eigen Fuels Europe. En dat geeft mij hoop. Want wij kunnen als VEMOBIN wel pleiten voor een RED-IV, om biobrandstoflevering na 2030 veilig te stellen. En voor een sneller ingroeipad voor duurzame luchtvaartbrandstoffen (‘SAF’). Maar de kans op succes wordt vele malen groter nu ook andere sectoren en ook Brusselse organisaties vraagcreatie ondersteunen. Bovendien is het cruciaal dat er consensus ontstaat onder beleidsmakers over de onmisbaarheid van dit instrument in hun ‘gereedschapskist’. Mijn gevoel zegt me dat we een kantelpunt naderen.

Gelijk speelveld

Stel nu dat duurzame productnormering via vraagcreatie een hoge vlucht neemt, komen dan alle investeringen in groene industrie in Nederland vanzelf weer op gang? Nee, dan is er een dringende noodzaak om het speelveld gelijk te trekken met buurlanden. En moet er nog steeds een betere oplossing komen dan het huidige koolstofcorrectiemechanisme CBAM voor eerlijke concurrentie met de rest van de wereld. Maar in elk geval, krijgt de consument dan producten die passen bij zijn/haar maatschappelijke waarden. En ontstaat er nieuw perspectief op vraag naar de producten, die de industrie maar wat graag op verantwoorde wijze wil produceren. Dit najaar kan een en ander landen in Europese wetgeving. Wij zetten vol in op de lobby daarvoor. Helpt u mee?

Deel dit bericht