#NuDoorpakken op de Clean Industrial Deal

De economie is een Jenga-toren, waarvan de basisindustrie het onderste blokje is. Spijtig genoeg wankelt die toren. Nederland en Europa gokken met ons toekomstig verdienvermogen en strategische autonomie, nu vier van de zes sectoren in de basisindustrie hun productieniveaus structureel zien dalen.

Deze probleemanalyse werd vorig jaar vervat in het Draghi rapport en de Europese Commissie antwoordde daarop eind vorige maand met de Clean Industrial Deal (CID). Eurocommissaris Wopke Hoekstra zei daarover: “The Clean Industrial Deal is our business plan: a decarbonisation strategy that re-industrialises Europe, driving competitiveness and boosting strategic independence.” Geen bescheiden statement. Alleen de vraag blijft: is het genoeg?

Vijf versnellingen hoger

‘Nu doorpakken’, luidde ooit de verkiezingsslogan van Hoekstra. En dat is wat er volgens mij moet gebeuren. Want (bijna) alle goede dingen staan in de CID, op een Europese brandstoffenstrategie na dan. Alleen: het aankondigen van meer dan dertig wetgevende initiatieven is niet hetzelfde als leveren. En als ik rondloop op de Maasvlakte, in Zeeland, Harderwijk of Breda, dan is de nood in de industrie zo hoog, dat de politiek in Den Haag en Brussel echt vijf versnellingen harder moet gaan dan nu. Niet meer praten, maar doorpakken. Ik illustreer dat aan de hand van twee voorbeelden.

Vraagcreatie

Als industrie maken we ons hard voor vraagcreatie. Want we kunnen in Europa op grote schaal koolstofarme en circulaire moleculen produceren. Pyrolyse-olie, benzine die geproduceerd is zonder veel scope-1 emissies, waterstof, synthetische brandstoffen: het kan allemaal, maar op dit moment is het gros van de luchtvaartmaatschappijen, reders, transporteurs en chemische fabrikanten niet in staat en/of bereid om de meerkosten van die schone producten te betalen. Dus hebben we Europese mandaten (normen) nodig die het gebruik van die producten voorschrijven in wetgeving. Het goede nieuws: mandaten staan in de CID genoemd! Dus: bepaal snel de bijmengverplichtingen voor biobrandstoffen na 2030 (‘RED-IV’) en stel daarmee investeringen in productiecapaciteit zeker. Europarlementariërs en ambtenaren waarmee ik over vraagcreatie spreek, reageren enthousiast. Aan hen de oproep om dit publiek-privaat gewoon in 2025 te regelen, en niet pas over een paar jaar.

Netkosten verlagen

Het Affordable Energy Action Plan is een ander voorbeeld. De Commissie legt daarmee de bal voor lagere energiekosten terug bij de lidstaten, omdat die energie onnodig duur maken met torenhoge belastingen. Brussel roept ons feitelijk op om instrumenten als IKC (Indirecte Kosten Compensatie) en VCR (Volume Correctie Regeling) in te zetten om de netkosten te verlagen. Ook de Duitse ondersteuning van elektrolyse met lage netkosten wordt aanbevolen. Aan minister Hermans de oproep om dit snel te regelen. Dat kan prima bij de Voorjaarsnota, liever dan op Prinsjesdag of nog later.

Kortom, het is duidelijk wat er moet gebeuren, en het staat goed in de plannen. Het is tijd om door te pakken.

Deel dit bericht